• by: Prymacc
  • February 17th, 2021
  • Category:

Bescherming van de gezinswoning en het zelfstandigenstatuut


Zelfstandigen worden dezer dagen niet alleen geconfronteerd met het risico op Corona, ook de confrontatie met openstaande schulden bij diverse schuldeisers- leveranciers, overheid- is voor velen zorgwekkend.

Nochtans kunnen zelfstandigen in zekere mate wel beschermd worden tegen schuldeisers. Een wet van 2007 beschermt o.m. de gezinswoning tegen beslag.

Bescherming als zelfstandige?
De schuldeisers van een zelfstandige, natuurlijk persoon, die zijn  verplichtingen niet nakomt, kunnen in principe beslag leggen op al diens roerende en onroerende goederen. 

In een vennootschap is dat in de regel niet zo: het vermogen van een vennootschap staat los van het privé vermogen, schuldeisers van een vennootschap kunnen niet zomaar beslag leggen op het privé vermogen van de bedrijfsleiders.

De wetgever heeft met de wet van 25 april 2007 (art. 72-83),  iets willen doen aan deze onzekere toestand door aan zelfstandigen de kans te bieden een verklaring van onbeslagbaarheid van de gezinswoning af te leggen. Hiervoor komen niet alleen de eenmanszaken in aanmerking, maar ook de zaakvoerders, bestuurders e.d. van een rechtspersoon.

Wat wordt beschermd?
In de eerste plaats het eigendomsrecht op de gezinswoning, maar ook : het vruchtgebruik, het recht van opstel en de erfpacht, maar niet het recht van gebruik of bewoning.

Wat is de gezinswoning?
De gezinswoning is de plaats waar het gezin- of alleenstaande- gewoonlijk leeft. Dit is een feitenkwestie, waarbij in de praktijk zal nagegaan worden met de inschrijving in het bevolkingsregister, het energieverbruik, de verblijfplaats van de overige gezinsleden enz…

Hoe doe je zo’n verklaring?
De verklaring onbeslagbaarheid van de gezinswoning moet bij de notaris gebeuren door middel van een notariële akte. Die akte wordt vervolgens overgeschreven op het hypotheekkantoor. Reken op een kost van ongeveer 1.000,00 €.

Let wel: is de zelfstandige gehuwd, dat is er altijd  voorafgaandelijk toestemming nodig van de echtgeno(o)te, ongeacht het huwelijksstelsel, ongeacht het al dan niet gemeenschappelijk karakter van het gebouw. Dit is zelfs van toepassing als het onroerend goed exclusieve eigendom is van de zelfstandige, bijvoorbeeld door een huwelijksstelsel met volledige scheiding van goederen. 

Wat met gemengd gebruik?
In vele gevallen is er sprake van wat men noemt ‘gemengd’ gebruik, wanneer in één en hetzelfde gebouw zich zowel de privéwoning als het zakelijk gedeelte bevindt. Bedraagt het zakelijk gedeelte minder dan 30%, dan is er geen probleem en volstaat een vermelding in de notariële akte.

Bedraagt het zakelijk gedeelte méér dan 30%, dan moet in de notariële akte duidelijk omschreven worden wat het woongedeelte en wat het zakelijk gedeelte is. Wat meer is: in zo’n situatie moeten statuten opgesteld worden, waarbij er twee verschillende entiteiten worden gecreeërd binnen hetzelfde gebouw. In dat geval is enkel het woongedeelte beschermd, en is het zakelijk gedeelte voor beslag door schuldeisers vatbaar. In dat geval zal het kostenplaatje ook hoger zijn dan 1.000,00 €.

Zijn alle schulden ‘beschermd’?
Enkel beroepsschulden zijn beschermd, de schulden dus die voortvloeien uit de zakelijke activiteit, waaronder ook sociale en fiscale schulden, maar niet de personenbelasting, omdat dit een ‘gemengde schuld’ is, en gemengde schulden zijn niet beschermd.

Daarnaast zijn ook beroepsschulden die het gevolg zijn van een misdrijf niet beschermd, en ook niet de achterstallige sociale bijdragen waar bestuurders bij faillissement hoofdelijk voor aansprakelijk werden gesteld omwille van een zware fout.

Hoelang duurt de bescherming?
De bescherming eindigt bij het overlijden van de zelfstandige, tenzij hij eerder bij notariële akte afstand doet van de bescherming, of de woning niet langer de gezinswoning is, bijvoorbeeld als hij verhuist.

Verkoop gezinswoning
De bescherming betreft ook de verkoop van de woning. De schuldeisers hebben geen verhaal op de ontvangen prijs, als de schuld is ontstaan na overschrijving van de notariële akte op het hypotheekkantoor. Let wel: het gaat hier nog altijd om schulden die voortvloeien uit de professionele activiteit. Bijkomende voorwaarde is dat de opbrengst van de verkoop binnen het jaar gebruikt wordt om een andere woning aan te kopen die dan dienst doet als hoofdverblijfplaats.

Prymacc Logo
Onze missie is u te adviseren in de groei van uw onderneming.En daar gaan wij heel ver in. U bent geen dossier bij ons. Wij denken proactief met u mee.
KANTOOR BEGIJNENDIJK
Plankenbrug 60
3130 Begijnendijk
T: 016 25 50 45
F: 016 25 49 45
M: 0496 40 46 24
KANTOOR KEERBERGEN
Nachtegalendreef 3 bus A
3140 Keerbergen
Tel: 015 76 26 33
Fax: 015 76 26 34